Thương hiệu nổi tiếng quốc gia

Bệnh suyễn và cách điều trị

Hiện nay, trên toàn thế giới có hơn 100 triệu người mắc bệnh suyễn, gây nhiều tổn hại về vật chất có khi cả tính mạng. Bệnh suyễn xảy ra với mọi lứa tuổi cả nam và nữ giới. Nhưng đa phần bệnh suyễn có tính di truyền, thường cha mẹ bị suyễn sẽ thì con cũng có nguy cơ mắc bệnh. Những người có tiền sử bản thân hoặc gia đình bị dị ứng như chàm, nổi mề đay, lác sữa, viêm mũi dị ứng… khi tiếp xúc thường xuyên với các tác nhân kích thích có thể phát bệnh suyễn, nhất là trẻ con. Tuy nhiên, nếu trước đây bệnh nhân suyễn thường phải thụ động chấp nhận tình trạng bệnh và điều trị có tính cách đối phó cắt cơn thì hiện nay y học đã có cách giúp bệnh nhân suyễn chủ động kiểm soát căn bệnh của mình và vì thế người bệnh suyễn vẫn có thể sống, làm việc, vui chơi như những người bình thường khác.

Bệnh suyễn và cách điều trịBệnh suyễn và cách điều trị

Bệnh suyễn là gì?

Bệnh suyễn là bệnh viêm đường khí quản(hay viêm đường hô hấp)do sự co thắt của các bắp thịt bọc quanh đường hô hấp, làm nghẹt ống khí quản. Người bệnh thở khò khè, nghẹt thở, ép ngực và ho, hít vào thì dễ nhưng thở ra thì khó khăn. Bệnh xảy ra xảy ra từng cơn thường về đêm hay về sáng sớm,sau đó tự nhiên có thể trở lại bình thường.

Nguyên nhân của bệnh suyễn

Căn bản của bệnh suyễn là do phế quản bị co thắt lại phối hợp với các chất đờm nhớt trong phế quản tiết ra nhiều quá làm nghẹt thở. Những nghiên cứu mới đây cho thấy những hiện tượng này xảy ra khi phế quản bị viêm do phản ứng của cơ thể chống lại tác nhân gây ra bệnh xảy ra tại phế quản. Có hai nguyên nhân chính đóng vai trò quan trọng để gây ra bệnh suyễn là bệnh dị ứng và bệnh không do dị ứng.

Nguyên nhân dị ứng (Allergy): Chiếm đa số trường hợp, thường mang yếu tố di truyền, do những chất gây dị ứng có thể là bọ nhà (ở trong chăn, gối, thảm), dán, lông thú vật, nhất là mèo hay chó, thức ăn như đậu phộng, hay đồ biển, và phấn hoa. Cơn suyễn có thể đến ngay khi tiếp xúc hay chậm trễ sau vài giờ mới sinh bệnh. Những nguyên nhân gây dị ứng này cũng giống như ở trong bệnh viêm mũi dị ứng, cho nên người bị dị ứng có thể chỉ bị viêm mũi, viêm mắt hay suyễn, hay bị đủ thứ, vừa ngứa mắt, nghẹt mũi, vừa bị suyễn.

Nguyên nhân khác dị ứng: xảy ra ít hơn, như nhiễm trùng đường hô hấp trên, viêm mũi, viêm xoang mũi, sặc đồ ăn, hở cuống bao tử, thay đổi thời tiết, bị căng thẳng, đồ đạc trong nhà hay một số hoá chất như lưu huỳnh, chất chlorine. Có ba nguyên nhân quan trọng khác là:

  • Aspirin và các chất chống đau tương tự như Motrin, Advil, v.v..
  • Vận động thể dục thể thao: đây là nguyên nhân gây suyễn làm một số người hiểu lầm là bị suyễn thì không tập thể dục thể thao được, cơn suyễn có thể đến trong vòng 3 phút sau khi hết vận động, rồi có thể trở lại bình thường trong vòng 1 đến hai giờ hay có thể kéo dài hơn.
  • Khói thuốc lá hoặc do mình hút hoặc hút thụ động (mình ngửi khói thuốc người khác hút, second hand smoking). Một số chất không hợp ở sở làm cũng có thể gây bệnh suyễn, có khi từ nhiều tuần lễ hay nhiều năm tiếp xúc mới phát bệnh suyễn.

Những nguyên nhân trên, dù do dị ứng hay không do dị ứng, tác động đến bệnh nhân khác biệt nhau. Có người chỉ tiếp xúc với một yếu tố là lên cơn suyễn, nhiều người khác phải tiếp xúc với nhiều yếu tố cùng một lúc mới gây bệnh, nhưng dù do yếu tố nào đi nữa thì cũng đều có triệu chứng như nhau và phần lớn trường hợp người ta không tìm ra nguyên nhân chắc chắn nào đã làm lên cơn suyễn. Khi cần, người ta phải dùng phương pháp miễn dịch rất công phu để truy tầm yếu tố gây bệnh nhưng đôi khi cũng không tìm ra.

Như trên đã đề cập đến, yếu tố di truyền cũng đóng vai trò quan trọng, gây ra bệnh suyễn. Có những gia đình có nhiều người bị bệnh suyễn, có thể bố mẹ hay anh em đều bị suyễn. Nhưng không phải ai trong gia đình có người suyễn là phải bị suyễn, mà còn cần nhiều yếu tố khác tác động vào, và mỗi người trong gia đình có thể có nguyên nhân gây suyễn khác nhau, như có người bị suyễn do lông chó mèo, có người do phấn hoa…

Dấu hiệu và triệu chứng bệnh suyễn

Bệnh suyễn nhẹ

  • Thở dồn dập, và thở khò khè.
  • Ho từng cơn tạo ra đờm trong.
  • Tức ngực, thắt ngực, thở khó khăn và việc thở khò khè diễn ra (thường là cả lúc hít và thở).
  • Thở khò khè, nghe như tiếng huýt sáo, tái đi tái lại.
  • Ho khan (nếu có đờm thường rất ít), nhất là vào ban đêm, lúc sáng thức dậy.
  • Bị ho hay khò khè sau khi vận động thể lực, ví dụ như chạy nhảy hay các vận động khác.
  • Có các vấn đề về hô hấp trong những mùa đặc biệt trong năm.
  • Khi ngồi thẳng dậy dễ thở hơn hay ho khan giảm bớt đi.
  • Bị ho, khò khè hay nặng ngực khi phái tiếp xúc với những chất kích thích.
  • Bị những đợt cảm nhập vào phổi hay phải mất 10 ngày mới dứt bệnh cảm được.

Bệnh suyễn nặng

Nếu bệnh phát triển nặng thành những từng cơn hen người bệnh thở khò khè, thở gấp, thở ra nhiều, nhịp tim nhanh, tiếng từ trong cuống phổi, và sự thu hẹp quá lố của phổi. Trong một cơn hen suyễn nghiêm trọng, cần nhiều cơ hô hấp có thể được sử dụng, các mô giữa lồng ngực được kéo về hai bên và bên trên xương ức và xương đòn, và hiện diện của sự trái ngược của nhịp tim (tim đập yếu lúc hít vào và mạnh khi thở ra). Trong một cơn nguy trọng, người bệnh suyễn có thể xanh xao vì thiếu oxy và có thể bị đau ngực hay mất tri giác. Cơn suyễn nguy hiểm có thể làm ngừng hô hấp và có thể dẫn đến cái chết. Mặc dù sự nghiêm trọng của các triệu chứng giữa từng cơn lên hen, giữa các cơn lên hen người mắc bệnh rất ít biểu hiện bệnh. Ngoài ra, người bệnh còn có sắc da xanh mét, kiệt lực, không nói được, lẫn lộn tâm trí.

Lưu ý: Không phải lúc nào bệnh suyễn cũng có đầy đủ các triệu chứng như ho, khò khè, nặng ngực và khó thở. Có những bệnh nhân suyễn nhưng chỉ có ho đơn thuần, hoặc khó thở đơn thuần hoặc chỉ đau thắt ngực. Các dạng suyễn không điển hình như trên sẽ rất khó chẩn đoán, đối với cả bác sĩ, nên được gọi là suyễn giấu mặt. Suyễn không được chẩn đoán sớm sẽ làm cho thời gian chữa trị kéo dào, tốn kém mà không hiệu quả, ảnh hưởng nặng nề lên chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

Điều trị bệnh suyễn

Cách chữa trị hiệu quả nhất đối với suyễn là xác định kích thích dị ứng, như là thú nuôi hay là thuốc aspirin, và giới hạn hay ngăn ngừa sự tiếp xúc với chúng. Làm bớt nhạy cảm đã được thử, nhưng không tỏ ra có hiệu quả. Đối với các bệnh về hệ hô hấp, hút thuốc có ảnh hưởng đến suyễn ở khía cạnh nào đó, gồm cả sự tăng tính nghiêm trọng của triệu chứng, mau suy giảm chức năng phổi, giảm sự phản ứng với các thuốc ngăn ngừa.[3] Người mắc suyễn hút thuốc cần nhiều thuốc hơn để có thể điều khiễn căn bệnh của họ. Hơn nữa, sự tiếp xúc, của cả người không hút thuốc và người hút thuốc với người gián tiếp hút có dễn đến sự thiệt hai.[4] Ngừng hút hay tránh người hút được khuyến khích với người bệnh suyễn.

Những thông tin y khoa của Wikipedia Tiếng Việt chỉ mang tính chất tham khảo và không thể thay thế ý kiến chuyên môn. Trước khi sử dụng những thông tin này, đề nghị liên hệ và nhận sự tư vấn của các bác sĩ chuyên môn.

Các phương thuốc đặc trị khuyên dùng cho bệnh nhân suyễn phụ thuộc vào tình trạng nghiêm trọng của căn bệnh và tần xuất của triệu chứng. Các cách đặc trị cho suyễn phân loại là các thuốc giảm, thuốc ngăn ngừa và thuốc trị trong trường hợp nguy cấp. Bản chuyên gia 2: Hướng dẫn cho chẩn đoán và quản lý suyễn (EPR-2)[5] của chương trình giáo dục và ngăn ngừa suyễn quốc gia Mỹ, và hướng dẫn của Anh về kiềm chế suyễn[6] sử dụng rộng rãi và được khuyến khích của các bác sĩ. Thuốc làm giãn cuống phổi được khuyến khích cho các điều trị tạm thời cho tất cả các bệnh nhân. Đối với bệnh nhân thỉnh thoảng lên cơn hen, không cần thuốc khác để trị. Với các bệnh nhân dai dẳng nhưng mang tính chất nhẹ (hơn 2 lần 1 tuần), glucocorticoids hít liều thấp – hay các thay thế,thuốc uống trị viêm, thuốc cân bằng tế bào hạch, Ancaloit trà – có thể được cung cấp. Với các bệnh nhân mắc bệnh thường ngày, glucocorticoid liều cao chung với β-2 tác dụng tế bào có thể được chỉ định; ancaloit trà và chất phụ trợ leukotriene có thể thay thế cho β-2. Trong cơn suyễn nguy cấp, glucocorticoids có thể thêm vào các cách xử lý trên trong khi lên cơn.

Với những người lên cơn suyễn trong khi vận động thể thao, hít thở khí lạnh khô có thể làm xấu thêm cơn suyễn. Với lý do trên, hoạt động mà bệnh nhân cần nhiều không khí lạnh, như trượt tuyết băng đồng, có thể làm xấu tình trạng suyễn, trái lại bơi trong nhà, hồ bơi ấm, với khí trời ấm và ẩm, thường ít gây ra phản ứng.

Các thuốc chuẩn để khống chế bệnh hen là chủ chủ vận beta và corticoid, dùng dưới dạng hít để giải phóng thuốc ở vị trí mong muốn

  • Các thuốc beta làm giản cơ trơn ở phế quản do kích thích có chọn lọc các thụ thể beta2 gây tiết adrenalin, các thuốc chủ vận beta2 tác dụng ngắn như salbutamol hay terbutalin là những thuốc dùng ban đầu được lựa chọn. Ở dạng hít, thuốc có thể tác dụng giãn phế quản ngay lập tức. Các thuốc chú vận beta2 tác dụng kéo dài như salmeterolxinafoat dành cho bênh nhân đã có tiến bộ trong điều trị dự phòng chống viêm
  • Các thuốc corticoid với tính chất chống viêm, có tác dụng làm giảm phản ứng dị ứng của phế quản và phải dùng đều đặn để có lợi ích tối đa như aminophylin, theophylin, ipatropium bromid, nedocromil, zafirlukast, zileuton

1.Đối với bệnh hen mạn tính:

Giới chuyên môn khuyên bệnh nhân tránh hút thuốc, tránh các dị ứng nguyên (như phấn hoa,…), và tránh dùng các thuốc co thắt phế quản, hoặc bệnh nhân bị hen do thuốc aspirin và thuốc chống viêm phi steroid gây nên thì phải tránh dùng các thuốc này. Các hướng dẫn của giới chuyên khoa Anh, Mỹ sớm dùng thuốc chống viêm và sau đó giảm dàn càng cách xa càng tốt

Cách điều trị bệnh hen mạn tính nên xem xét lại sau mỗi 3-6 tháng và nếu bệnh đã được kiểm soát, thì nên giảm dần việc điều trị

2.Đối với bệnh hen cấp tính:

Bệnh hen nặng cấp tính có thể đe dọa tính mạng nên điều trị càng sớm càng tốt và bắt buộc nhập viện, cách dùng thuốc như sau: – Trước tiên cần thở oxy với tốc độ lưu lượng cao – Dùng liều cao các thuốc chủ vận beta2 ở dạng hít (như salbutamol hoặc terbutalin) – Khi có nguy cơ đe doạ tính mạng, có thể dùng thêm các thuốc ipatropium bromid và aminophylin – Bệnh nhân ở tình trạng thờ thẫn, mất ý thức hay ngừng thở cần thông khí dưới áp suất từng đợt

    Bài thuốc trị hen suyễn từ thực phẩm
  1. Củ gừng: Bệnh nhân sử dụng 150 mg bột gừng 3 lần mỗi ngày trong 2 tháng. Sau 2 tháng sử dụng gừng đã có cải thiện đáng kể triệu chứng của hen suyễn là khò khè và nặng ngực.
  2. Mật ong: Giúp làm loãng chất đàm nhớt trong phế quản và tạo điều kiện dễ dàng để tống xuất đàm nhớt ra ngoài. Pha mật ong trong nước uống hàng ngày (một muỗng cà phê mật ong mỗi ngày) hoặc một muỗng cà phê mật ong pha với nửa muỗng cà phê bột quế uống 1 lần mỗi ngày (sáng hoặc tối). Cách tốt hơn là dùng mật ong pha với nước cốt gừng tươi.
  3. Dịch tỏi: dịch chiết xuất từ củ tỏi. Hòa 10 – 15 giọt dịch tỏi trong nước ấm và uống sẽ giúp làm giảm triệu chứng hen suyễn; húng quế – cho 30 – 40 lá húng quế vào 1 lít nước uống dần trong ngày…

Comments

  1. sang huynh says:

    Thua Bac si ,toi co doc bai tren cua bac si , toi thay toi hay bi kho tho va dam len nhieu moi buoi sang , khong ho va khong tho kho khe ,nhu the toi co phai bi benh suyen khong ? nhat la moi khi lo lang viec gi thi toi bi kho tho , toi co dung thuoc singulair bom thuoc vao mieng khi ca n , xin bac si cho toi loi khuyen va dinh benh cho toi de toi biet va chua tri ,toi co nen di bac si ve ho hap khong ?hay la bac si chuyen vve benh suyen ,xin cam on bac si rat nhieu va kinh chuc bac si khoe manh de giup cho doi . Kinh chao Bac si ,….. Sang Nguyen Indiana USA.

    • Thay mặt Công ty CP Hội Thú Y Việt Nam tôi xin trả lời:
      Theo tôi anh phải đến ngay bệnh viện khám tổng thể, qua chiếu chụp và xét nghiệm thì mới biết chính xác anh bị bệnh gì, mức độ bệnh nặng nhẹ ra sao. Bác sĩ chuyên khoa sẽ cho anh phác đồ điều trị hiệu quả nhất.
      Chúc anh mạnh khỏe – Vạn sự như ý.

Ý kiến của bạn

*